Wady wymowy a nauka czytania i pisania

Czy wiesz, że wady wymowy rzutują na naukę czytania i pisania?

W ostatnim czasie, coraz więcej dzieci nie potrafi sprostać nauce czytania oraz pisania. Przez co często, już na początku edukacji, pojawiają się nerwy po stronie rodzica i łzy po stronie dziecka. Rodzice zastanawiają się, gdzie leży przyczyna tych trudności? Przecież za ich czasów te umiejętności przychodziły jakoś tak „naturalnie” ! Niestety bardzo często umyka im  WADA WYMOWY pociechy. Powszechny mit  „Dziecko samo nauczy się mówić… z wady wymowy się wyrasta” – nadal krąży w wielu rodzinach  i skutecznie dewastuje potencjał dziecka !

Pisanie wykształca się na podłożu mowy

Najpierw słowo mówione, potem nauka pisania. Pisanie jest procesem, podczas którego należy wyodrębnić fonemy (dźwięki) i zamienić je na znaki literowe. Dziecko utożsamia dźwięk z literą. Jeżeli mowa dziecka nie jest dostatecznie wykształcona, a poszczególne fonemy błędnie realizowane, to i zapis graficzny może odbiegać od prawidłowego. Stąd też często się zdarza, że dziecko pisze tak, jak mówi.

 

 

 

Błędna wymowa = nieprawidłowe czytanie

Podczas nauki czytania – musimy formułować w umyśle, lub wypowiadać na głos, dźwięki językowe odpowiadające literom. Litery jako takie są przeważnie znane osobom z wadą wymowy, jednak ich nazywanie może być błędne z powodu niemożności prawidłowej realizacji danej głoski. Jeżeli dziecko zamiast „kura” przeczyta „kula”, ponieważ /r/ artykułuje bezdźwięcznie, nie mam pewności, czy jego zrozumienie wyrazu jest poprawne. Rozwój mowy i poziom oraz jakość czytania, mają ze sobą widoczny związek.

 

 

Dlaczego wady wymowy są tak wyraźne  w piśmie i czytaniu?

Przyczyny trudności w pisaniu i czytaniu u osób z zaburzeniami mowy są zazwyczaj te same, co przyczyny wad ich mowy. Trudności te mogą być spowodowane:

– zaburzeniami słuchu fonemowego (osoba ma trudność w rozróżnieniu podobnie brzmiących wyrazów, np. kasa-kasza),
– zaburzeniami motorycznymi (prawidłowe wzorce słuchowe głosek kojarzone są z wadliwymi wzorcami kinestetycznymi – czyli czuciem ułożenia narządów artykulacyjnych – osoba w prawdzie słyszy głoski właściwie, ale nie czuje, że nieprawidłowo układa język lub usta, lub nie wie, jakie ułożenie jest prawidłowe dla właściwego wymówienia określonej głoski).

 

Wady wymowy, które mają niezaprzeczalny wpływ na naukę czytania i pisania:

  • substytuowanie (czyli realizacja jednego dźwięku odpowiada przynajmniej dwóm głoskom) pod względem miejsca artykulacji, np. s-sz-ś
    substytucje pod względem zbliżenia narządów mowy (np. s-c, t-c, z-dz )
  • przestawienia (np. „korolowanka” zamiast kolorowanka)
  • opuszczenia (np. „ając” zamiast zając)
  • mowa bezdźwięczna (polega ona na nierozróżnianiu kategorii dźwięczności, czyli na braku realizacji jednego z członów opozycji dźwięczna – bezdźwięczna np. wymowa “sz” zamiast “ż”.

Wady wymowy nie tylko mogą opóźniać rozwój umysłowy i być przyczyną trudności w czytaniu i pisaniu, ale również przecierają szlak niektórym utrudniającym życie cechom osobowości, jak np. nieśmiałość czy mniejsze poczucie własnej wartości. Rozwój mowy jest niezwykle ważny w procesie komunikacji, a to z kolei klucz do udanego życia społecznego każdego człowieka.

Gdzie szukać pomocy?

Dotyczy to zarówno przedszkolaków, jak i uczniów w wieku szkolnym. Jeśli Twoje dziecko jest w wieku przedszkolnym i  zmaga się z wadą wymowy, bądź jest w wieku szkolnym i wraz z wadą wymowy dokuczają mu trudności w nauce czytania i/pisania – serdecznie zapraszamy do naszego gabinetu! https://www.alfasynapsis.pl/kontakt. Warto połączyć siły waszego logopedy z naszą terapią z elementami nauki czytania i/ lub pisania, gdzie kluczowym elementem – dla szybkiego usunięcia blokad hamujących prawidłowy rozwój mowy – jest trening słuchowy według metody A. Tomatisa. Takie całościowe podejście zdecydowanie podniesie efektywność terapii logopedycznej oraz pedagogicznej i pozwoli Waszemu dziecku szybko nauczyć się prawidłowej wymowy i opanować jakże ważne kompetencje szkolne.

Źródła:

Demel G., Wady wymowy, Warszawa, 1974.
Logopedia – pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, pod red. T. Gałkowskiego i G. Jastrzębowskiej, Opole, 2003.
Sołtys-Chmielowicz A., Zaburzenia artykulacji. Teoria i praktyka, Kraków, 2008.
Zakrzewska B., Trudności w czytaniu i pisaniu. Modele ćwiczeń, Warszawa, 1996.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

5 × dwa =